بنظر رسیدن ایران تاریخ تاریخی کودتای

بنظر رسیدن: ایران تاریخ تاریخی کودتای آمریکا ایرانی آمریکایی ایرانیان کودتاچیان دولت آمریکا مقامات آمریکا

گت بلاگز اخبار سیاسی و اجتماعی جدل بی‌پایان مصدقی‌ها و کاشانی‌ها

انتشار اسناد مربوط به کودتای 28 مرداد 1332 به وسیله دولت آمریکا، به غبارروبی از روی یک دعوای تاریخی که گرد وقت بر روی آن نشسته بود، پرداخته هست. جدالی 64 ساله

جدل بی‌پایان مصدقی‌ها و کاشانی‌ها

جدل بی آخر مصدقی ها و کاشانی ها

عبارات مهم : ایران

انتشار اسناد مربوط به کودتای 28 مرداد 1332 به وسیله دولت آمریکا، به غبارروبی از روی یک دعوای تاریخی که گرد وقت بر روی آن نشسته بود، پرداخته هست. جدالی 64 ساله که هرازگاهی زنده می شود و آتشی میان ملی گرایان و فدائیان اسلامبه راه می اندازد و بعد از چندی همچون سایر بزنگاه های تاریخی آتش آن فروکش می کند و به خاموشی می گراید.

جدل بی‌پایان مصدقی‌ها و کاشانی‌ها

این کتاب دربرگیرنده اسناد عملیات سرنگونی دولت دکتر محمد مصدق است و به تشریح حوادث پیش و بعد از کودتا پرداخته هست. آنچه در این میان اهمیت یافته، اذعان آمریکا به دخالت این کشور و همچنین بریتانیا در فرآیند شکل گیری کودتاست؛ اعترافی که به گمان بسیاری تازگی ندارد و پیش تر هم تاریخ نگاران به مداخله این دو کشور در جریان حوادث 28 مرداد گواهی داده بودند. ولی با تورق صفحات کتابِ اسنادی که وزارت خارجه آمریکا منتشر ساخته، به واقعه ای برمی خوریم که در تقویم تاریخ مبنای درگیری طرفداران آیت الله کاشانی و حامیان دکتر مصدق بوده هست. آیت الله کاشانی که سه سال پیش از شکل گیری کودتا، هم رزم و همراه دکتر مصدق، جهت ملی شدن نفت کوشیده بود، بعد از به ثمر نشستن تلاش هایشان وملی شدن صنعت نفت کشور عزیزمان ایران راه خود را از دکتر مصدق جدا ساخت.

گویی که میان او و مصدق که به تازگی ردای نخست وزیری را به تن کرده بود،رخنه ای ایجاد شده است بود که در گذر روزهاژرفای آن فزونی یافت و به شکافی عمیق تبدیل شد. همین اختلاف موجب خوانش های متفاوتی از تاریخ شد و هرکسی از دریچه نگاه خود بهواقعه 28 مرداد 1332 می نگریست. حامیانآیت الله کاشانی که به گروه «فدائیان اسلام» تعلقداشتند وقوع کودتا در آن روز را به کلرد می کنند و نخست وزیر وقت را دوستدار آمریکا ومجری سیاست های انگلستان می پندارند. در حالی که ملی گرایان یعنی موافقان دکترمصدق از دیدارهای دوجانبه آیت الله کاشانی و جانشین مصدق» خبر می دهند و ادعا دارند که آیت الله کاشانی در وقوع کودتا علیه دولت دکتر مصدق دست داشته است.(!)

انتشار اسناد مربوط به کودتای 28 مرداد 1332 به وسیله دولت آمریکا، به غبارروبی از روی یک دعوای تاریخی که گرد وقت بر روی آن نشسته بود، پرداخته هست. جدالی 64 ساله

حال انتشار اسناد کودتای 28 مرداد 32 به وسیله وزارت خارجه آمریکا و بیان این توصیه که کاشانی در کودتا نقش داشته، آتش خاموش شده است درگیری ها میان هواداران مصدق و کاشانی را برافروخته و بر آن دامن زده هست. تا جایی که سایر مطالب مندرج در این کتاب مسکوت باقی مانده و سخنی از آن گفته نمی شود. بیان دخالت کاشانی در واقعه کودتای 28 مرداد، تصویر العمل بعضی کنشگران سیاسی کشور را هم بههمراه داشته است تا جایی که عبدالله رمضان زاده،سخنگوی دولت اصلاحات در توئیتیچنین نوشته است: «حال که اسناد همراهی کاشانی با کودتای آمریکایی افشا شده، نام خیابان آیت الله کاشانی را عوض کردن دهید!» ولی از دیگر سو ، محمد کاشانی پسر آیت الله کاشانی این اسناد را دروغین می داند و بر این باوراست که: …

28 مرداد، کودتا نشده است

خسرو معتضد، پژوهشگر تاریخ و از حامیان آیت الله کاشانی در پاسخ به این پرسش آیا می توان به ادعای دخالت کاشانی در کودتای 28 مرداد که در اسناد وزارت خارجه آمریکا درج شده است هست، استناد کرد، به خبرنگار «آفتاب یزد» گفت: من به هیچ وجه دخالت آیت الله کاشانی در جریان مجادلات 28 مرداد را صحیح نمی دانم. بعضی دوستان اصلاح طلب مثل آقای عبدالله رمضان زاده سخنگوی قوه مجریه اصلاحات گفته اند براساس اسناد وزارت خارجه آمریکا باید اسم آیت الله کاشانی را از روی یکی از خیابان های پایتخت کشور عزیزمان ایران از بین بردن کنیم. اصلا بعضی نام کودتای نظامی را بر وقایع 28 مرداد می نهند. بیایید تاریخ را به درستی مرور کنیم. اگر ارتش در 28 مرداد 32 کودتا کرده بود، بعد آقای طیب چه کاره بود؟ آن 7 الی 8 هزار نفری که از جنوب شهر پایتخت کشور عزیزمان ایران حرکت کرده بودند به سمت مرکز مشمول بر چه کسانی بودند؟ اصلاً واژه کودتا یعنی چه؟ «کو-دِ-تا» یعنی حرکت نظامی به منظور براندازی حکومت.

**

جدل بی‌پایان مصدقی‌ها و کاشانی‌ها

مردم کاشانی را دوست داشتند

وی افزود: مرحوم دکتر مصدق مردی پاکدامن و وطن پرست و بسیار شریف بود. یکی از علل مغضوبیت من این است که در رادیو و تلویزیون تمام وقایع اطراف مصدق را بازگو کرده ام. مصدق شخصی بود که حتی از دولت در دوران نخست وزیری اش حقوق هم دریافت نمی کرد. آیت الهم کاشانی هم فردی مورد علاقه و وثوق مردم بود و ملی شدن نفت هم اگر انجام شد، با کمک آیت الله کاشانی بود. بنده هیچ نسبت خانوادگی و سمپاتی نسبت به آقای کاشانی ندارم، من فقط آینه تاریخ هستم. آیت الله کاشانی ملی کردن نفت را به جایی رساند که تمام توده های مردم در سراسر کشور عزیزمان ایران حامی اش شدند. او در آن وقت فتوایی داد مبنی بر اینکه اگر ارتش انگلستان که11 رزم ناو به شط العرب و اروند رود فرستاده بود، یک نیرو پیاده کند، خون ارزش مهدورالدم است و هریک از مسلمانان و ایرانیان اگر یک انگلیسی را بکشد، درب بهشت بر رویش باز خواهد شد. این فتوایش بر روی مردم کشور عزیزمان ایران اثر بسیار مثبتی گذاشت.

این پژوهشگر تاریخ اضافه کرد: دولت انگلستانیک نخست وزیر معقول و منطقی به نام کلمنت اتلی (ClemenAttlee) داشت که چون خودش از حزب کارگر بود و صنایع و زغال سنگ و راه آهن و طب انگلستان را داخلی کرده بود، کوتاه آمد و علیرغم خواست امانوئل شین ول(Emanue- Shinwell) که گفته بود گرفتن کشور عزیزمان ایران مثل آب خوردن است و آبادان را بمب باران می کنیم و نمی گذاریم صنعت بخوابد ولی اراده محکم مردم کشور عزیزمان ایران که دارای دو رهبر بود یکی دکتر مصدق و دیگری آیت الله کاشانی مانع عملی شدن تهدیدات شین ول شد.

انتشار اسناد مربوط به کودتای 28 مرداد 1332 به وسیله دولت آمریکا، به غبارروبی از روی یک دعوای تاریخی که گرد وقت بر روی آن نشسته بود، پرداخته هست. جدالی 64 ساله

***

کاشانی دست شاه را نبوسید

معتضد درخصوص ملاقات شاه و کاشانی اظهار داشت: گازیوروفسکی کتابی را در خصوص کودتای 28مرداد نوشته بود مبنی بر اینکه شاه و زاهدی به ملاقات آیت الله کاشانی رفتند و دست او را بوسیدند. من این عنوان را رد کردم چون هیچ وقت آیت الله کاشانی ملاقاتی با شاه نداشت. آن برهه همزمان با شکست معنوی و مالی کشور عزیزمان ایران بود. شکست معنوی کشور عزیزمان ایران یعنی اختلاف افتادن میان رهبران نهضت ملی شدن صنعت نفت. بنابراین دولت کشور عزیزمان ایران در یک اوضاع ورشکستگی بود و حزب توده به شدت فعالیت می کرد و دولت با تحریکات شاه و خانواده سلطنتی مواجه بود.

جدل بی‌پایان مصدقی‌ها و کاشانی‌ها

این پژوهشگر تاریخ ادامه داد: شاه در آن وقت می گوید که من می ترسم مصدق را برکنار کنم. اگر او را برکنار کنم نه تنها مردم شورش می کنند که حتی فکر می کنم انگستان برنامه تقسیم کشور عزیزمان ایران را با شوروی در سر می پروراند. باید بازگشت به سال 31 و شکست نفتی کشور عزیزمان ایران را مشاهده کرد. ما در آن سال یک کشتی (نفت) نتوانستیم صادر کنیم، جمع کل صادراتی که ایتالیایی ها و ژاپنی ها از ما بردند من فکر نمی کنم به 500هزار تن برسد در حالی که قبل از ملی شدن نفت 32میلیون تن دولت انگلستان صادر می کرد.

**

اسنادی غیر قابل استناد

وی خاطرنشان کرد: این اسناد آمریکا قابل استناد نیستند. آمریکا از ما زخم خورده است که تهمت همکاری آیت الله کاشانی با آمریکا را می زند. من حاضرم با فردی چون صادق زیباکلام در این خصوص به مناظره بپردازم. اینکه ما بگوییم در کودتای 28مرداد آیت الله کاشانی نقش داشته، از کجا آمده هست. در آن وقت 75هزار تومان آمریکایی ها به آقای احمد آرامش دادند که گفته شد آرامش قرار بوده این پول را به آیت الله کاشانی بدهد .در آمریکا از این صحبت ها زیاد می شود. این صحبت ها دسیسه آمریکایی هاست. واقعیت را باید بیان کرد. کاشانی کسی نبود که بخواهد با SIA همکاری کند.

معتضد افزود: آن آقای آرامش که گفتم وزیر تبلیغات در وقت قوام السلطنه بوده و با انگلیسی ها ارتباط داشته، کتابی نوشت به نام 7 سال در زندان آریامهر او وزیر کار دولت بود ولی بعدا مغضوب و کشته شد. او با شاه مخالف بود. در این کتاب به عنوان یکی از عاملین 28 مرداد، جریان را توضیح داده هست. 10 هزار دلار به او دادند تا بین مخالفان مصدق توزیع کند. که او نمی توانست با این 10 هزار دلار کودتا کند.

**

کاشانی با مصدق زاویه داشت

این پژوهشگر تاریخ با بیان اینکه افرادی که از مناطق جنوبی شهر جمع آوری شدند رهبرشان مرد بارفروش مسلمانی بود به نام طیب، عنوان کرد: علت این تجمع هم مبارزه با کمونیسم بود. حزب توده آن چنان به ایجاد ناراحتی پرداخته بود که در آن وقت خبرنگار نیویورک تایمز نوشته بود کشور عزیزمان ایران به زودی کمونیست می شود. اصلاً تصورش هم در ذهننمی گنجد که آیت الله کاشانی با آن شیخوخیت و روحانیت و مبارزه با انگلستان و تبعیدش از عراق بیاید با آمریکا همکاری کند.

هر کسی جهت آمریکا کارکرد به مقام رسید؛ کاشانی به چه مقامی رسید؟ او تا آخر عمر مهجور بود و یک مسجدی داشت در خیابان پامنار همراه با خانواده پر اولاد، همراه با چندین زن. اگر غرب گرا بود که زندانی اش نمی کردند. او بعد از جنگ جهانی و اشغال ایراندو سال در زندان اراک بود خیلی هم آزار و اذیتش کردند. بله، آیت الله کاشانی با مصدق زاویه گرفته بود این چیز جدیدی نیست. در کشور ما در بعد از انقلاب خیلی از آقایانی که با هم همکاری می کردند از هم جدا شدند، طبیعی است افراد عوض کردن می کنند. این اسناد از سوی وزارت خارجه در این وقت انتشار یافته است تا تفرقه بیشتری ایجاد کند.

**

تاریخ زیباکلام ضعیف است

او در خصوص اینکه صادق زیباکلام در گفت وگو با آفتاب یزد گفته است که آیت الله کاشانی هیچ گاه علیه سرنگونی دولت مصدق صحبتی نکرد و واکنشی از خود نشان نداد، اظهار داشت:آقای زیباکلام بگوید چه میزان تاریخ می داند؟ اصلاً از جانب من منتشر کنید که خسرو معتضد گفت تاریخ صادق زیباکلام ضعیف هست، علی رغم نیرومند بودنش در علوم سیاسی باید به شما بگویم که اتفاقا آیت الله کاشانی نمی خواست حکومت مصدق ساقط شود. جهت اینکه حکومت مصدق کاشانی را به آن عظمت رسانده بود. کاشانی یک سفر به حج رفت و مورد احترام تمام دنیا قرار گرفت.

**

مصدق می خواست کشور عزیزمان ایران سوئیس شود

معتضد خاطرنشان کرد: ولی مسئله آن بود که مصدق اعتقاد بود کشور عزیزمان ایران باید مثل سوئیس شود. آزادی کامل باید جهت مطبوعات فراهم شود. فکر کن تو همه کاره انقلاب هستی بعد طبق آزادی هایی که مصدق ایجاد کرده روزنامه ای تصویر ات را بزند و بگوید «صیغه داران فرمانده». روزنامه نگارانی بودند که توهین می کردند به روحانیت، به اسلام. او را سیدابوالقاسم کاشی می خواندند جهت تمسخرش. کاشانی کسی نبود که خودش را به آمریکایی ها بفروشد. بنابراین سقوط مصدق به هیچ عنوان به نفع کاشانی نبود. منتها دکتر مصدق شخصیتی بود که به آمریکا نظر حسن داشت هنگامی که هم به آمریکا می رود طبق کتاب ناصر قشقایی «خاطرات طوفان» می گوید که من هنگامی که به آمریکا رفتم تازه فهمیدم این آمریکا آن آمریکایی نیست که من فکر می کردم. آمریکا یکی از ایالات انگلستان هست. من فهمیدم که آمریکا نوکر انگلستان هست. دولت آمریکا 45 میلیون دلار به دولت مصدق داد.

**

آزادی حزب توده به ضرر مصدق شد

معتضد افزود: کاشانی در 1340 وصیتی کرده بود خطاب به شاه. به او گفت که در حال از دست دادن سلطنت هستی. آنقدر اطرافیانت دزد و فاسد و آدم های عجیب و غریب هستند و مردم گرسنه و بیچاره، همه چیز را ازچشم شما می بینند. من به عنوان یک روحانی مملکت به شما نصیحت می کنم که روش ات را عوض کردن دهی. چه کسی می تواند آنقدر شجاعانه شاه را نصیحت کند؟ چه کسی می تواند با این الفاظ فرمانروای مملکت را خطاب کند؟ بعد می گوییم کاشانی با شاه بوده است؟ من با پسر آیت الله کاشانی مسئله دارم و جزو مریدان او نیستم.

وی اضافه کرد: طیب و 14-13 نفر از بارفروشان به علت نفرت از حزب توده کودتا کردند. اگر حزب توده نبود 28 مردادی رخ نمی داد. واژه کودتا را با احتیاط به کار ببرید به آن بگویید قائله کودتا جهت آنکه از ساعت 6 بعدازظهر از طرف جنوب شهر شروع شد. مصدق از ساعت 4 بعدازظهر با هندرسون سفیر آمریکا در پایتخت کشور عزیزمان ایران ملاقات کرد.

او به نخست وزیر گفت که آقای مصدق ما تو را دیگر به عنوان نخست وزیر نمی شناسیم. در آن وقت محافلی که مخالف مصدق بودند در روزشنبه، 5 روز پیش از کودتا می نویسند که کاشانی را نگاه کنید مصدق او را از مجلس بیرون کرده هست، درب مجلس را بسته هست. این اتفاق نارضایتی تهرانی ها را بر می انگیزد. فرمان آزادی حزب توده هم به ضرر مصدق می شود. در آن وقت مصدق از مجلس اختیاراتی گرفته بود که جهت هر کاری خودش تصمیم می گرفت و امضا می کرد. رفقایش هم از دورش پراکنده شده است بودند. مصدق بسیار انسان پاکی بود. ولی قدرت آمریکا و انگلیس را نمی آشنایی و فکر می کرد این دو کشور از هم جدا هستند.

**

کاشانی جدی ترین مخالف مصدق

صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه پایتخت کشور عزیزمان ایران هم در اینکه اسناد تازه انتشار یافته آمریکا فاقد تازگی هست، با معتضد اتفاق نظر دارد. او نیز در پاسخ به این پرسش که آیا می توان به ادعای دخالت کاشانی در کودتای 28 مرداد که در اسناد وزارت خارجه آمریکا درج شده است هست، استناد کرد، به خبرنگار «آفتاب یزد» گفت: مطالب مندرج در این اسناد به هیچ وجه مطلب تازه ای به ما نمی دهد. اینگونه نیست که معلومات ما در نتیجه این اسناد زیاد کردن یابد.

وی افزود: مرحوم آیت الله کاشانی در ابتدای ملی شدن نفت به شدت از دکتر مصدق حمایت می کرد و یکی از مهم ترین پشتیبانان دکتر مصدق بود، هنگامی که در اردیبهشت 1330 دکتر مصدق دولت خود را تشکیل داد؛ یعنی یک سال بعد از ملی شدن نفت. منتهی بنا به دلایل پیچیده ای، روابط میان آیت الله کاشانی و دکتر مصدق به تدریج سرد شد و اطرافیان هر دو طرف هم در بدتر شدن روابط نقش زیادی داشتند آنچنان روابط میان دکتر مصدق و آیت الله کاشانی تلخ و تیره و سرد شد که مرحوم آیت الله کاشانی که در ابتدا مدافع دکتر مصدق بود عملا شد یکی از جدی ترین مخالفین مصدق.

**

تلاشی جهت جلوگیری از کودتا نکرد

این استاد علوم سیاسی ادامه داد: مرحوم آیت الله کاشانی آنچنان بغض از دکتر مصدق به دل گرفته بود که هنگامی که دید کودتا درحال اتفاق افتادن است هیچ تلاشی نکرد تا جلوی کودتا را بگیرد. آیت الله کاشانی مثل بسیاری دیگر نگرانی پیدا کرده بود از اینکه حزب توده در حال سوءاستفاده از استمرار دولت دکتر مصدق است و قدرتش به صورت مرتب زیاد کردن می یابد. توصیه بعدی که اسباب پریشانی خاطر آیت الله کاشانی شده است بود این بود که احساس می کرد نفت، دچار بن بست شده است است و اختلافات با انگلستان حل نخواهد شد و مصدق زیاد از دو سال است که زمام امور را به دست دارد ولی هیچ نوری در انتهای تونل مشاهده نمی شود.

دولت مصدق را متهم به خیانت کرد

زیباکلام خاطرنشان کرد: مجموعه این پرسشها موجب شد تا آیت الله کاشانی عملاً حاضر شود تا هیچ تلاشی در جهت سرنگونی کودتا نکند و عملاً می توان گفت که با سکوتش حتی حمایت و همراهی هم با کودتاچیان کرد. این پرسشها بارها در تاریخ گفته شده است هست؛ اینکه آیت الله کاشانی در اختلافاتش با مصدق به نقطه ای رسیده بود که حاضر بوده حتی دولت مصدق به وسیله آمریکایی ها سرنگون شود، چیزی نیست که ما امروز بعد از 64سال فهمیده باشیم. در همان وقت آیت الله کاشانیفردای کودتا در مصاحبه ای دکتر مصدق را متهم به خیانت کرد و گفت که سزای مصدق اعدام است و بعد از کودتا هم هیچ حمایتی از او و در کلامی، کودتای 28 مرداد را محکوم نکرد.

وی عنوان کرد: بغض مرحوم آیت الله کاشانی از مرحوم دکتر مصدق و دولت ملی اینقدر زیاد شده است بود که خیلی راحت دستش را در دست جانشین او گذاشت. آیت الله کاشانی می دید و اتفاقا خیلی خوب می دانست دارد چه اتفاقی می افتد منتها نفرتش آنقدر نسبت به مصدق زیاد بود که حاضر بود دولت ملی سقوط کند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: آن وقت وضع اقتصادی کشور هم خوب نبود بحران داشتیم، نفت صادر نمی شد، انگلیسی ها قرص و محکم جلوی صادرات نفت را گرفته بودند و حزب توده نیز روز به روز قدرت بیشتری پیدا می کرد؛ در یک جمله، کشور در خوابیدن از هرج و مرج فرو رفته بود. دکتر مصدق اعلامیه داد که اینقدر تظاهرات نشود.

وی عنوان کرد: این مطالبی که به وسیله اسناد آمریکا بیان می شود، تازگی ندارد. منتهی در تاریخ، نهضت ملی شدن صنعت نفت را طی 37 و 38سال گذشته آن طور که واقعا اتفاق افتاده است،

ندیده اند. فدائیان اسلام و به خصوص آیت الله کاشانی را به شدت اوج برده اند و جبهه ملی و ملی گرایان و دکتر مصدق را پایین برده اند. حتی بعضی از دلواپسان، دکتر مصدق را فراماسون و متحد آمریکا و انگلیس نامیده اند. بغض و نفرتی که بعضی ها از دکتر مصدق دارند، باعث شده است بود که این واقعیت های کودتای 28 مرداد خیلی مطرح نشود وگرنه اگر کسی خیلی علاقه مند به تحقیق اطراف این پرسشها بود، به مطالب موجود در اسناد آمریکا خیلی سریعتر پی می برد.

**

کاشانی فقط سقوط مصدق را می خواست!

این استاد دانشگاه در خصوص اینکه گفته می شود آیت الله کاشانی با مقامات آمریکایی ارتباط داشته، عنوان کرد: کودتا را آمریکایی ها و انگلیسی ها طراحی کردند ولی نه انگلیسی ها و نه آمریکایی ها یک سرباز و غیرنظامی را حتی یک تن وارد کشور عزیزمان ایران نکردند تا کودتا شکل بگیرد. طراحی کودتا با آنها بوده ولی نه یک فرد نظامی و نه یک تن غیرنظامی را نه انگلیسی ها و نه آمریکایی ها وارد کشور عزیزمان ایران نکردند، چرا؟ جهت آنکه به اندازه کافی نیرو در کشور عزیزمان ایران حضور داشت که به همکاری با آنها می پرداختند و علیه مصدق بودند. بنابراین نیازی نبود که آمریکایی ها و انگلیسی ها افرادی را وارد کشور عزیزمان ایران کنند. اینکه به عنوان نمونه آیت الله کاشانی با سفارت آمریکا همکاری داشته خیلی اهمیتی ندارد.(!) آنچه حائز اهمیت می نماید آن است که آیت الله در مخالفتش با دکتر مصدق ترجیح می داده که مصدق سقوط کند، بنابراین هنگامی که مخالفتش به چنین مرحله ای با مصدق می رسد دیگر ارتباطاتش با زاهدی و آمریکا از اهمیت خارج هست. او حتی یک کلمه در جهت تقبیح کودتا سخن نگفته هست. (!)

اخبار سیاسی – آفتاب یزد

واژه های کلیدی: ایران | تاریخ | تاریخی | کودتای | آمریکا | ایرانی | آمریکایی | ایرانیان | کودتاچیان | دولت آمریکا | مقامات آمریکا

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs